Werkwijze VWA
Handhaven met verstand en gevoel
Zoals u wellicht al vernomen heeft is de VWA gestart met Handhaven met Verstand en Gevoel.
De uitgangspunten hierbij zijn: risicogerichte benadering, verantwoordelijkheid ondernemers, hulp bij
naleving, transparantie en hard optreden waar nodig. Dit betekent concreet voor u dat de VWA minder gaat
controleren op plaatsen waar dat kan. Dus bedrijven die goedwerkende "systemen" hebben en waar blijkt
dat zij de zaakjes goed voor elkaar hebben, daar kan minder gecontroleerd worden. Voor stelselmatige overtreders
daarentegen wordt een apart – zwaarder – handhavingregime ingevoerd.
Wanneer kan ik de VWA verwachten
Een controle door de VWA vindt onaangekondigd plaats. Dit kan dus op een voor u vervelend piekmoment
gebeuren. Wanneer de controleur op een ongelegen moment komt, kunt u duidelijk maken dat u op dat moment
niet veel tijd heeft om tekst en uitleg te geven maar dit zal voor de VWA normaliter geen reden zijn
de controle op een ander moment te laten plaats vinden.
Naast een normale inspectie kan ook een consumentenklacht of de hygiëne in een bedrijf aanleiding zijn
voor een inspectie. In dat geval zal de controleur u hierover bij het bezoek informeren.
Goede naleving bestaat uit vier stappen
Een controle is opgebouwd uit een aantal zaken. De VWA kijkt naar de volgende zaken:
1. Heeft de ondernemer voldoende kennis?
Is het belangrijkste, want zonder kennis van wat wel en niet mag, kun je nooit aan de wet- en regelgeving
voldoen.
2. Wordt die kennis ook toegepast?
Het is één ding om te weten wat wel en niet mag, maar het is nog iets anders om het ook toe te passen.
De VWA kijkt of de kennis ook wordt vertaald in processen in de bedrijfsvoering.
3. Wordt ook gecontroleerd of de kennis wordt toegepast?
Naast het hebben van kennis en het overdragen van die kennis op medewerkers, in procedures, etc., kijkt
de VWA ook of de controle door de ondernemer voldoende is. Die controle is de borging van de bedrijfsprocessen.
4. Registratie als sluitstuk
Eigenlijk is registratie het sluitstuk van de naleving en zeker niet het belangrijkste. Bij horecaondernemers
die voldoende kennis hebben, die kennis hebben vertaald in hun alledaagse procedures rond de relevante
bedrijfsprocessen en dit ook nog van tijd tot tijd voldoende controleren, is de registratie goedbeschouwd
niet eens nodig. Het is in feite het administratief vastleggen van de drie eraan voorafgaande stappen. (link
opnemen naar "Registraties"
Inspectie door de VWA
Horecaondernemingen hebben onder andere te maken met de Warenwet, de Drank- en Horecawet en de Tabakswet.
De VWA controleert of zij deze wetten naleven. Een controle komt altijd onaangekondigd. Ook een
consumentenklacht of de hygiëne in uw bedrijf kan aanleiding zijn voor een inspectie. In dat geval zal de
controleur u hierover bij het bezoek informeren. Voor de controle op naleving van de Warenwet, de Drank-
& Horecawet en op de Tabakswet zijn verschillende procedures.
Controle op naleving Warenwet
Bij controle op naleving van de Warenwet zal de inspecteur zich altijd melden bij de leidinggevende.
Vervolgens gaat de inspecteur naar de keuken om een indruk te krijgen van de processen die zich daar
afspelen. Hij let daarbij op zaken die in de Hygiënecode zijn opgenomen, zoals temperatuurbeheersing en
de manier waarop opslag en bereiding van de ingrediënten en gerechten in zijn werk gaat. Ook controleert
hij de hygiëne van de keuken en het keukengerei en de algemene hygiënepraktijken en de kennis van de
medewerkers. Denk daarbij aan handen wassen, het gebruik van verschillende snijplanken, kruisbesmetting
en het afdekken van opgeslagen etenswaren. Bovendien bekijkt hij meestal de eventuele logboeken en
bestellijsten.
Controle op naleving Drank- & Horecawet
Controle op naleving van de Drank- en Horecawet is altijd undercover. Pas na afloop van de controle meldt
de inspecteur zich bij de ondernemer. Bij de deur begint de inspectie al: worden de leeftijdsgrenzen voor
het verstrekken van alcohol aangegeven, bijvoorbeeld door een sticker? En checken de portiers de leeftijd
van de gasten? Verder zal de inspecteur letten op de leeftijdsamenstelling van de bezoekers en hoe de
barmedewerkers alcoholhoudende drank verstrekken. Vragen ze jonge gasten om een leeftijdsdocument?
Doen ze dit vaak, soms of helemaal niet? Op basis van deze observatie bepaalt de controleur of er sprake is
van een of meerdere overtredingen. Aan het eind van de controle meldt de inspecteur zich bij de leidinggevende.
De inspecteur kan dan om de Drank- en Horecavergunning vragen, maar dit gebeurt niet standaard.
Hij zal dan kijken of de vergunning klopt en of er in ieder geval één leidinggevende aanwezig is die op de
vergunning vermeld staat. Dit is dus een groot verschil met de controle van de Warenwet, waar de inspecteur
zich direct bekend maakt en de controle eventueel uitvoert in het bijzijn van de eigenaar of andere
leidinggevende.
Controle op naleving Tabakswet
Bij controle op naleving van de Tabakswet kijkt de inspecteur naar de plaats van de tabaksautomaat.
Hij controleert of die in het zicht staat van de barmedewerkers en let op de leeftijdsamenstelling van de
bezoekers. Zijn manier van werken wijkt hierbij niet af van die bij een controle op de Drank- en Horecawet.
Deze controles worden daarom vaak gecombineerd.
Inspecties en strafrechtelijk onderzoek
Inspecties door de VWA zijn niet vrijblijvend, maar hebben een corrigerend karakter, vooral doordat de VWA
bestuurlijke boetes kan opleggen. De VWA beschikt over twee soorten bevoegdheden:
- Bestuursrechtelijke bevoegdheden: de VWA houdt toezicht op de naleving van de Tabaks-, Waren- en
Drank- & Horecawet. Dit zijn de "gewone" inspecties;
- Strafrechtelijke bevoegdheden: als opsporingsambtenaar sporen zij strafbare feiten op. Een ‘gewone’
inspectie kan daardoor overgaan in een strafrechtelijk onderzoek als de inspecteur overtredingen
constateert.
Een inspectie: wat moet en mag een inspecteur?
Een inspecteur moet zich op uw verzoek bij een controle altijd kunnen legitimeren.
Tijdens de inspectie moeten u en uw medewerkers alle medewerking verlenen. Denk hierbij aan het openen
van deuren of verpakkingen, het verplaatsen van zaken, het beantwoorden van vragen of het opzoeken van
documenten of andere gegevens. De inspecteur mag bij zijn bevoegdheden alleen uitoefenen tegen personen
die betrokken zijn bij de activiteiten waarop hij toezicht houdt. Hij mag dus niet willekeurig gasten in
het restaurant ondervragen. Maar hij kan wel aan een jongere vragen of hij de vereiste leeftijd heeft voor
alcohol.
De bevoegdheden van een inspecteur tijdens een inspectie op een rij:
- Hij mag inlichtingen vorderen: u en uw personeel zijn verplicht om zijn vragen te beantwoorden. Dit
moet u binnen een redelijke termijn doen.
- Hij mag plaatsen, inclusief vervoersmiddelen, betreden voor onderzoek of het nemen van monsters.
- Hij mag documenten inzien en kopiëren: deze documenten moeten verband houden met de wet die hij
controleert.
- Hij mag waarschuwingen geven en boeterapporten opmaken.
- Hij mag ondeugdelijke goederen in beslag nemen.
Inspecties en strafrechtelijk onderzoek
Als een inspecteur tijdens een controlebezoek een strafrechtelijk feit constateert, kan hij dat rapporteren
in een boeterapport. In dat geval wisselt de inspecteur tijdens een bezoek van pet; zijn controlerende
bevoegdheden slaan om in opsporingsbevoegdheden. Ook uw rechten en plichten veranderen. Als de controleur
van de VWA optreedt op basis van zijn opsporingsbevoegdheid, kunnen u en uw medewerkers zich
beroepen op zwijgrecht.
Een strafrechtelijk onderzoek: wat mag en moet een inspecteur?
Tijdens een strafrechtelijk onderzoek mag en moet een inspecteur het volgende:
- Hij moet aan u melden dat er sprake is van een strafrechtelijk onderzoek en u erop wijzen dat u niet
verplicht bent te antwoorden op zijn vragen.
- Hij mag voorwerpen in beslag nemen.
- Hij mag documenten inzien en kopiëren. Hij mag ze zelfs korte tijd meenemen, maar dan moet hij wel
een schriftelijk bewijs achterlaten.
- Hij mag overal komen. Voor het betreden van een woning heeft hij wel toestemming nodig van de bewoner
of een machtiging van de Officier van Justitie.
- Hij mag onderzoeken verrichten en monsters nemen.
- Hij mag personen aanhouden en verhoren.
Waarschuwing of boeterapport
Na een inspectie zal de controleur aangeven wat zijn bevindingen zijn. Wanneer iets niet in orde is, dan
moet u deze tekortkoming zo snel mogelijk opheffen. Afhankelijk van de zwaarte van de overtreding kan de
VWA een mondelinge of schriftelijke waarschuwing geven of in ernstiger gevallen proces-verbaal of boeterapport
opmaken. Er wordt u dan altijd om een verklaring gevraagd, maar die hoeft u niet te geven. Het
vervolg hangt af van wat de inspecteur constateert. Bij een waarschuwing kunt u erop rekenen dat de VWA
uw onderneming vrij snel opnieuw zal inspecteren. Als de inspecteur dan dezelfde overtreding constateert,
krijgt u alsnog een boete.
